ดีปลีต่อสุขภาพ
ลักษณะของดีปลี
ต้นดีปลี
มีถิ่นกำเนิดที่เกาะโมลัคคาส (Moluccas) ในมหาสมุทรอินเดีย แต่ได้มีการนำมาปลูก และแพร่กระจายในประเทศไทย และประเทศอินโดนีเซีย โดยจัดเป็นไม้เถา มีรากฝอยออกบริเวณข้อ เพื่อใช้ยึดเกาะและเลื้อยพัน เถาค่อนข้างเหนียวและแข็ง มีข้อนูน แตกกิ่งก้านสาขามาก เจริญเติบโตได้ดีในที่ชุ่มชื้น มีแสงแดดรำไร
ใบดีปลี
มีใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะเป็นรูปไข่แกมขอบขนาน ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 7-10 เซนติเมตร มีเส้นใบออกจากโคนประมาณ 3-5 เส้น ส่วนก้านใบยาวประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร
ดอกดีปลี หรือ ผลดีปลี
ผลสดมีสีเขียว เมื่อสุกแล้ว จะเปลี่ยนเป็นสีแดง ลักษณะของผลอัดกันแน่นเป็นช่อรูปทรงกระบอก โคนใหญ่กว่าปลายไม่มาก ปลายเล็กมน ผลมีความยาวประมาณ 2.5-7.5 เซนติเมตร และมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5-8 เซนติเมตร ผิวของผลค่อนข้างหยาบ และมีเกสรตัวเมียติดอยู่ ผลย่อยมีเมล็ดเดียว โดยเมล็ดมีขนาดเล็กมาก ลักษณะกลมและแข็ง ผงของผลมีสีน้ำตาล มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว มีรสเผ็ดร้อน ขมปร่า นิยมเก็บผลมาใช้เมื่อผลเริ่มเป็นสีน้ำตาล แล้วนำมาตากแดดให้แห้ง
ดีปลี เป็นสมุนไพรรสเผ็ดร้อน ซึ่งเป็นสมุนไพรที่มีความเก่าแก่ และมีใช้กันมากว่า 4,000 ปี สามารถที่จะใช้ประโยชน์ได้ในหลากหลายรูปแบบ ซึ่งประโยชน์ของดีปลีก็มีด้วยกัน ดังนี้
ลดน้ำตาลในเลือด โรคเบาหวาน เป็นอีกหนึ่งโรคที่มีจำนวนผู้ป่วยเป็นกันมากมาย ซึ่งดีปลี เป็นสมุนไพรอีกหนึ่งชนิดที่มีสรรพคุณช่วยลดระดับน้ำตาลภายในเลือดให้กับผู้ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานได้ ที่สำคัญ ดีปลียังเป็นสมุนไพรที่สามารถช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่จะเกิดขึ้นกับโรคเบาหวานได้อีกด้วย
กำจัดสารพิษ โรคตับเป็นอีกหนึ่งโรค ที่สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้คนในยุคปัจจุบัน เพราะคนส่วนใหญ่มักรับประทานแต่อาหารแปรรูป ซึ่งอาจทำให้อวัยวะภายในต้องทำงานหนัก จนส่งผลอันตรายต่ออวัยวะภายในต่าง ๆ โดยเฉพาะตับ ที่อาจจะได้รับสารเคมีที่มาจากการผลิตอาหารแปรรูปมากกว่าส่วนอื่น ๆ แต่การทานรับประทานดีปลี ก็ช่วยในการกำจัดสารพิษตกค้างภายในร่างกายที่เป็นอันตรายต่อการทำงานของตับ และช่วยไม่ให้ตับทำงานหนักจนเกินไป
ลดไขมัน ดีปลีเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำหรับคนที่มีน้ำหนักตัวเยอะ หรือคนที่มีปัญหารูปร่างอ้วน ซึ่งคนอ้วน มักจะมีไขมันสะสมในร่างกายปริมาณมาก แถมยังเป็นสาเหตุของการเกิดโรคต่าง ๆ ได้ง่ายอีกด้วย แต่ดีปลี ถือเป็นตัวช่วยสำคัญในการช่วยลดไขมันภายในร่างกาย และลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคแทรกซ้อนอย่างเช่น ไขมันอุดตันในเส้นเลือด และไขมันพอกตับได้ดีนั่นเอง
แก้อาการไอ โดยการใช้ดีปลีมาทำเป็นเครื่องเทศ หรือจะเอาไปทอด แต่ห้ามใช้น้ำมัน ให้เลือกใช้เนยแทน หลังจากนั้น จึงนำมารับประทาน ก็สามารถจะช่วยบรรเทาอาการไอได้
ช่วยย่อยอาหาร ภายในดีปลี มีสารสำคัญบางชนิด ซึ่งจะช่วยทำให้กระเพาะอาหารผ่อนคลาย ไม่หดเกร็งตัวมากเกินไป ทำให้สามารถย่อยอาหารได้ตามปกติ แนะนำว่าหากเป็นโรคอาหารไม่ย่อย ก็ควรที่จะใช้ดีปลีผง ผสมกับข้าวหรือบางคนอาจจะโรยเอาไว้บนข้าว แล้วรับประทาน ก็จะช่วยแก้อาการดังกล่าวได้ผล
รักษาอาการปวดฟัน สำหรับการรักษาอาการปวดฟัน สามารถที่จะใช้ดีปลีผสมน้ำ แล้วนำมากลั้วปาก เพื่อการรักษาและกำจัดแบคทีเรียที่มีอยู่ภายในช่องปากแทนการบ้วนด้วยน้ำเกลือ และอีกวิธีการ คือ นำดีปลีมาพอกไว้ที่บริเวณที่ปวด ไม่เกิน 1 ชั่วโมง อาการก็จะดีขึ้นได้ โดยมีสูตร คือ นำดีปลี เกลือ และน้ำเปล่า ผสมกันในสัดส่วนที่ไม่เหลว หรือข้นจนเกินไป หลังจากนั้น นำมาพอกบริเวณที่ปวดฟัน ทิ้งไว้ 1 ชั่วโมง ก็จะทำให้อาการปวดฟันทุเลาลง
รักษาอาการริดสีดวงทวาร ใช้ดอกดีปลี 10 ดอก พร้อมเมล็ดงาดำ 20 กรัม โดยนำมาบดผสมกับนม ดื่มวันละ 1 แก้วเวลาใดก็ได้ เป็นระยะเวลา 15 วัน ก็จะช่วยรักษาอาการริดสีดวงทวารให้ดีขึ้นได้
รักษาอาการเจ็บคอ ใช้ดอกดีปลี 3 ดอก ผิวมะนาวขูด 1 ลูก หัวกระเทียม 3 กลีบ และพริกไทย 3 เม็ด นำทั้งหมดมาตำรวมกันให้ละเอียด เมื่อเสร็จแล้วให้ผสมกับน้ำมะนาว แต่ไม่ต้องทำให้เหลวขอแค่ข้น ๆ แล้วนำมาปั้นเป็นก้อน เล็กเท่ายาลูกกลอน วิธีการใช้ คือ ให้นำมาอม โดยจะต้องอมบ่อย ๆ เพื่อทำให้ชุ่มคอ ก็จะช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอลงได้